جوارش آمله / جوارش املج جوارش املج : معده را قوت دهد و خفقان را زايل كند و قوت تمام آورد و كبد را قوى گرداند و اين جوارش را منافع بسيار است . صنعت آن : آب به اصفهانى ، آب سيب اصفهانى ، آب اترج ، آب انار شيرين ، آب امرود ، آب سيب ترش ، آب ليمو ، آب زرشك منقى ، آب سماق ، از هر يك ، دو اوقيه ؛ نبات سفيد يك من ؛ گلاب ، عرق بيدمشك ، از هر يك ، نيم رطل ؛ شير آمله بيست درم ؛ شير آمله در آب بپزند تا مهرّا شود و بپالايند و به آب‌ها و عرق‌ها يك جا كرده به قوام آورند ، پس مصطكى و عود خام ، زعفران طباشير سفيد ، سنبل الطيب ، قرفه ، دارچينى ، از هر يك ، دو درم ؛ پوست بيرون پسته ، پوست اترج ، حبّ الآس ، از هر يك ، سه درم ؛ كوفته ، بيخته به آن سرشته جوارش سازند . و زياده نمودن اجزا و كم كردن به حسب مزاج و احتياج به عهدهء طبيب است كه به حسب مزاج هر شخصى اضافه و كم نمايند و اگر ضعف قلب باشد و در مزاج حرارت نباشد ، عنبر اشهب يك مثقال ؛ و مشك خالص دو دانگ ؛ اضافه نمايند و اگر وزن حبّ الآس ، ده درم كنند و با آمله بپزند تا مهرّا شود ، پس بپالايند بهتر است و اگر خواسته باشند آمله را بپزند ، بلكه با ساير ادويه كوفته ، بيخته بعد از آن كه نبات و آب‌ها و عرق‌ها به قوام آورده باشند داخل كنند جايز است ، و همچنين اگر آب زرشك را نگيرند ، بلكه سه درم زرشك منقى از حب را كوفته ، بيخته با ساير ادويه داخل نمايند جايز است و اگر سه درم غنچهء گل سرخ منزوع الاقماع مسحوق ، داخل نمايند صواب باشد . « 1 » جوارش تمرى جوارش تمرى : براى حبس بول و قولنج و درد معده . صنعت آن : بورهء ارمنى ، زيرهء كرمانى مدبر ، فطراساليون ، زنجبيل ، فلفل سفيد ، از هر يك ، يك جزء ؛ سقمونياى مشوى دو جزء ؛ خرماى هيرونى از دانه و پوست پاك كرده ، مغز

--> ( 1 ) . همان ، ص 429 .